काठमाडौं । नेपालमा क्रिकेटको माहोल थप तातिने भएको छ। नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणसँगै नेपालले पहिलोपटक आयोजना गर्न लागेको आईसीसी यू–१९ महिला विश्वकपलाई लक्षित गर्दै देशका प्रमुख क्रिकेट मैदानहरूको स्तरोन्नति र पूर्वाधार निर्माणको काम तीव्र पारिएको छ।
कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय (टियु) क्रिकेट मैदानलाई आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाउने कामलाई नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले प्राथमिकतामा राखेको छ। एनपीएललाई लक्षित गर्दै मैदानको आउटफिल्ड सुधार, पिच मर्मत, नयाँ स्कोरबोर्ड तथा दर्शकका लागि थप व्यवस्थित प्यारापिट निर्माणलगायतका काम अघि बढाइएको क्यानले जनाएको छ। अधिकांश संरचनाको काम अन्तिम चरणमा पुगेको बताइएको छ।
एनपीएलको आगामी संस्करणमा खेललाई थप पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउन डिसिजन रिभ्यु सिस्टम (डीआरएस) प्रविधि प्रयोग गर्ने तयारीसमेत गरिएको छ। नयाँ संरचना र प्रविधिको प्रयोगले मैदानमा हुने खेलको व्यवस्थापन तथा निर्णय प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
एनपीएलसँगै नेपालले पहिलोपटक आयोजना गर्न लागेको आईसीसी यू–१९ महिला विश्वकपका कारण पनि नेपाली क्रिकेट पूर्वाधारमा ठूलो चाप परेको छ। आगामी पुसमा आयोजना हुने यू–१९ महिला विश्वकपका खेलहरू टियु र मूलपानी क्रिकेट मैदानमा सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ।
दुई ठूला प्रतियोगितालाई लक्षित गर्दै टियु र मूलपानी दुवै मैदानको स्तरोन्नति तथा आवश्यक पूर्वाधार निर्माणको काम अघि बढाइएको क्यानका उपाध्यक्ष रोशनबहादुर सिंहले बताएका छन्। उनका अनुसार विगतका प्रतियोगितामा देखिएका व्यवस्थापनका कमजोरीलाई यसपटक सुधार गर्ने गरी तयारी भइरहेको छ।
विशेषगरी एनपीएलका अघिल्ला संस्करणमा दर्शक व्यवस्थापन, पार्किङ तथा मैदान प्रवेशलगायतका विषयमा समस्या देखिएको थियो। यसपटक यस्ता समस्या दोहोरिन नदिन बाइक स्ट्यान्ड, सवारी पार्किङ र दर्शकको आवतजावतलाई व्यवस्थित बनाउने तयारी गरिएको छ। टिकट काटेर खेल हेर्न आउने दर्शकलाई सहज वातावरण उपलब्ध गराउने विषयमा समेत क्यानले ध्यान केन्द्रित गरेको जनाएको छ।
यू–१९ महिला विश्वकपका लागि टियु मैदानमा तुलनात्मक रूपमा बढी खेल सञ्चालन हुने तयारी छ। प्रतियोगितालाई लक्षित गर्दै मैदानमा नयाँ प्यारापिट, टोलीका लागि विश्रामस्थल तथा आईसीसी, एसिसी र खेलाडीका अभिभावकका लागि आवश्यक भिआइपी संरचना निर्माण भइरहेको क्यानले जनाएको छ।
यता, मूलपानी क्रिकेट मैदान लामो समयदेखि निर्माण तथा स्तरोन्नतिको प्रक्रियामा रहे पनि पूर्ण रूपमा तयार हुन नसकेको विषयमा क्यानले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ। क्यानका उपाध्यक्ष सिंहले अन्तर्राष्ट्रियस्तरका ठूला प्रतियोगिता आयोजना गर्न नेपालमा पर्याप्त क्षमताका क्रिकेट मैदान आवश्यक रहेको भन्दै मूलपानी मैदानको निर्माणलाई छिटो सम्पन्न गर्नुपर्ने बताएका छन्।
नेपालमा कम्तीमा दुईवटा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका ठूला क्रिकेट मैदान तयार भए विश्वकप, एसिया कप, एसिसी प्रिमियर कप तथा विश्वकप छनोटजस्ता ठूला प्रतियोगिता आयोजना गर्न सहज हुने क्यानको धारणा छ। यस्ता प्रतियोगिता नेपालमै आयोजना गर्न सकिए त्यसले पर्यटन, होटल, यातायात तथा अन्य क्षेत्रमा आर्थिक गतिविधि बढाउन योगदान पुर्याउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यसका लागि संघीय सरकार, स्थानीय तह र सम्बन्धित निकायबीच सहकार्य आवश्यक रहेको क्यानले जनाएको छ। क्रिकेटले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा चिनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको भन्दै क्रिकेट पूर्वाधार निर्माणलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा समेत जोड दिइएको छ।
यसैबीच, नेपाल क्रिकेट संघले आईसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वकप लिग–२ अन्तर्गत आगामी सिरिजका लागि राष्ट्रिय टोली घोषणा गरेको छ। सन्दीप लामिछानेको कप्तानीमा १५ सदस्यीय टोली घोषणा गरिएको हो।
टोलीमा कप्तान सन्दीप लामिछानेसँगै आसिफ शेख, दीपेन्द्रसिंह ऐरी, देव खनाल, ईशान पाण्डे, रोहित पौडेल, अर्जुन कुमाल, सन्दीप जोरा, गुल्सन झा, बसिर अहमद, करण केसी, नन्दन यादव, ललित राजवंशी, साहब आलम र शेर मल्ल रहेका छन्।
यसपटक सोमपाल कामी र कुशल भुर्तेल टोलीमा समावेश छैनन्। लिग–२ अन्तर्गतको आगामी सिरिज अक्टोबर ७ देखि ओमानमा सुरु हुँदैछ। सिरिजमा नेपालसँगै आयोजक ओमान र क्यानडाको सहभागिता रहनेछ।
नेपालले लिग–२ चक्रअन्तर्गत अहिलेसम्म ३२ खेल खेलिसकेको छ। ओमानमा हुने चार खेलपछि नेपालले लिग–२ का सबै ३६ खेल पूरा गर्नेछ। नेपालले आगामी सिरिजमा आफ्नो पहिलो खेल असोज २५ गते क्यानडासँग खेल्ने तालिका रहेको छ।
अंकतालिकामा नेपाल हाल सातौँ स्थानमा रहेको छ। नेपालले ३२ खेलबाट २४ अंक जोडेको छ। शीर्ष स्थानमा रहेको स्कटल्यान्डले ३६ खेलबाट ४५ अंक जोडेको छ। अमेरिकाले ३२ खेलबाट ४३ अंक तथा नेदरल्यान्ड्सले ३२ खेलबाट ३८ अंक जोडेर क्रमशः दोस्रो र तेस्रो स्थानमा रहेका छन्। यी तीनै टोलीले शीर्ष चारमा स्थान बनाउँदै विश्वकप छनोटमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गरिसकेका छन्।
ओमान २८ खेलबाट ३१ अंकसहित चौथो, नामिबिया ३२ खेलबाट २८ अंकसहित पाँचौँ र क्यानडा ३२ खेलबाट २५ अंकसहित छैटौँ स्थानमा छन्। नेपाल २४ अंकसहित सातौँ तथा यूएई २८ खेलबाट १८ अंकसहित आठौँ स्थानमा छ।
अब ओमानमा हुने चार खेल नेपालका लागि लिग–२ चक्रको अन्तिम खेल हुनेछन्। त्यसैले आगामी सिरिज नेपाली टोलीका लागि महत्वपूर्ण बन्नेछ। एकातिर घरेलु मैदानमा एनपीएल र पहिलोपटक आयोजना हुन लागेको यू–१९ महिला विश्वकपको तयारी तीव्र भइरहेको छ भने अर्कोतर्फ पुरुष राष्ट्रिय टोली विश्वकप लिग–२ को अन्तिम चरणमा प्रतिस्पर्धा गर्न ओमान पुग्दैछ।
समग्रमा नेपालमा क्रिकेटका ठूला प्रतियोगिता आयोजना गर्ने तयारीसँगै मैदान तथा पूर्वाधार सुधारको काम पनि अगाडि बढिरहेको छ। यदि टियु र मूलपानी मैदानको स्तरोन्नति तथा व्यवस्थापनका काम समयमै पूरा भए नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिता आयोजना गर्ने क्षमता थप विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
