काठमाडौं । भोटेकोशी बाढीपछि सम्पर्कविहीन भएका व्यक्तिहरूको खोजी तथा पहिचान प्रक्रिया थप व्यवस्थित बनाउन प्रहरीले उनीहरूका परिवारका सदस्यबाट डीएनए नमुना संकलन गर्न सुरु गरेको छ।
बाढी तथा पहिरोका कारण विभिन्न स्थानबाट बरामद भएका शवको सनाखत हुन नसकिरहेको अवस्थामा प्रहरीले डीएनए परीक्षणमार्फत शवको पहिचान गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको हो। यसअघि संकलन गरिएका सबै शवबाट प्रहरीले डीएनए नमुना लिइसकेको जनाएको छ। अब सम्पर्कविहीन व्यक्तिका परिवारका सदस्यको नमुना संकलन गरी शवबाट लिइएको नमुनासँग ‘म्याचिङ’ गरिनेछ।
प्रहरी प्रवक्ता डीआईजी अविनारायण काफ्लेका अनुसार सम्पर्कविहीन व्यक्तिका आफन्तबाट डीएनए नमुना संकलन गरी शवको पहिचान गर्ने तयारी गरिएको हो। प्रहरीले सोमबार सूचना जारी गर्दै सम्पर्कविहीन व्यक्तिका परिवारलाई डीएनए नमुना उपलब्ध गराउनसमेत आग्रह गरेको छ।
प्रहरीका अनुसार नेपाल प्रहरीको प्रयोगशाला र राष्ट्रिय विधिविज्ञान प्रयोगशालामार्फत डीएनए परीक्षण गर्ने व्यवस्था छ। तर डीएनए परीक्षण तुलनात्मक रूपमा खर्चिलो हुनुका साथै यसको नतिजा आउन केही समय लाग्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।
करिब तीन सय शव अस्थायी रूपमा सुरक्षित
बाढीपछि ठूलो संख्यामा शव संकलन भइरहेकाले तत्काल पहिचान हुन नसकेका शवलाई प्रहरीले अस्थायी रूपमा सुरक्षित व्यवस्थापन गरिरहेको छ। प्रहरीले करिब तीन सय शवलाई एयरटाइट प्लास्टिकमा प्याक गरी जमिनमुनि गाडेर सुरक्षित राखेको जनाएको छ।
शवको पहिचान हुन नसक्दा आफन्तहरूमा झनै ठूलो मानसिक पीडा र अन्योल सिर्जना भएको छ। कतिपय परिवार आफ्ना आफन्त जीवितै भेटिने आशामा खोजीको प्रतीक्षामा छन् भने कतिपय परिवार शव भेटिए पनि पहिचान हुन नसक्दा अन्तिम संस्कार गर्न पाएका छैनन्।
यस्तो अवस्थामा डीएनए परीक्षणबाट शवको पहिचान गर्ने प्रक्रिया परिवारका लागि आफ्ना आफन्तको वास्तविक अवस्थाबारे यकिन गर्ने महत्वपूर्ण माध्यम बन्नेछ।
डीएनए ‘म्याच’ भएपछि आफन्तलाई शव बुझाइने
प्रहरीले संकलन गरेको शवको डीएनए र सम्पर्कविहीन व्यक्तिका परिवारबाट संकलन गरिएको डीएनए नमुना आपसमा मिलाइनेछ। परीक्षणबाट डीएनए नमुना मेल खाएमा सम्बन्धित शव निकालेर पहिचानको प्रक्रिया पूरा गरिनेछ।
त्यसपछि आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी शवलाई अन्तिम दाहसंस्कारका लागि आफन्तलाई जिम्मा लगाउने सरकारको तयारी छ।
भोटेकोशी बाढीपछि ठूलो संख्यामा मानिसहरू सम्पर्कविहीन भएको अवस्थामा शवको पहिचान अहिले सुरक्षा निकाय र सरकारका लागि ठूलो चुनौती बनेको छ। खोज तथा उद्धारसँगै बरामद शवको सुरक्षित व्यवस्थापन र सनाखतलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ।
यसअघि सार्वजनिक विवरणअनुसार बाढीबाट ठूलो मानवीय क्षति भएको छ भने सयौँ मानिस अझै सम्पर्कविहीन छन्। केही व्यक्तिको उद्धार भए पनि परिवारसँग सम्पर्क हुन नसकेका कारण वास्तविक क्षतिको विवरण अझै पूर्ण रूपमा स्पष्ट हुन सकेको छैन।
प्रहरीले सम्पर्कविहीन व्यक्तिका परिवारलाई डीएनए नमुना उपलब्ध गराएर पहिचान प्रक्रियामा सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ। डीएनए परीक्षणबाट शवको पहिचान हुन थालेपछि लामो समयदेखि आफन्तको प्रतीक्षामा रहेका परिवारले कम्तीमा आफ्ना प्रियजनको अवस्थाबारे यथार्थ जानकारी पाउने अपेक्षा गरिएको छ।
