काठमाडौं – क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने उद्देश्यले इरानले पाकिस्तानमार्फत अमेरिकासमक्ष नयाँ कूटनीतिक प्रस्ताव पेश गरेको छ। रिपोर्टअनुसार, इरानले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालन गर्ने र जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने लक्ष्यसहित दुई–चरणीय योजना अघि सारेको छ, जसलाई लामो समयदेखिको तनाव समाधानतर्फको सम्भावित पहलका रूपमा हेरिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरान वार्तामा इच्छुक भए सिधै सम्पर्क गर्न सक्ने बताएका छन्। तर, इरानले आणविक हतियार राख्न नपाउने अमेरिकी अडान अझै कायमै रहेको छ, जसले वार्ताको वातावरणलाई जटिल बनाइरहेको छ।
इरानको प्रस्ताव अनुसार पहिलो चरणमा समुद्री संकट समाधान गर्दै अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउने विषयलाई प्राथमिकता दिइएको छ। त्यसपछि मात्र आणविक वार्ता अगाडि बढाउने योजना रहेको छ। तर, अमेरिकाले कम्तीमा १० वर्षसम्म युरेनियम संवर्धन रोक्न र आणविक सामग्री विदेश सार्नुपर्ने माग राखेको छ, जसमा इरानी नेतृत्वभित्र पूर्ण सहमति देखिएको छैन।
वार्ताका लागि प्रत्यक्ष भेटघाटभन्दा फोन संवादलाई प्राथमिकता दिने संकेत डोनाल्ड ट्रम्पले दिएका छन्। उता, इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले पाकिस्तान, ओमान लगायत देशसँग कूटनीतिक पहल तीव्र पार्दै रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेटघाट गर्ने तयारी गरेका छन्।
गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलको सैन्य कारबाहीपछि ठूलो युद्ध टरेको भए पनि अहिलेसम्म औपचारिक शान्ति सम्झौता हुन सकेको छैन। यसले विश्व अर्थतन्त्रमा अस्थिरता कायम राखेको छ।
विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल ढुवानी हुने हर्मुज जलमार्गलाई Iran ले कूटनीतिक दबाबको साधनका रूपमा प्रयोग गर्दै आएको छ। इरानले वार्ताअघि नाकाबन्दी हटाउन, क्षतिपूर्ति दिन र भविष्यमा सैन्य हस्तक्षेप नगर्ने ग्यारेन्टी माग गरेको छ।
अर्कोतर्फ, अमेरिका भने इरानको आणविक कार्यक्रम, मिसाइल विकास र क्षेत्रीय प्रभावलाई नियन्त्रणमा राख्न केन्द्रित देखिन्छ। यी फरक प्राथमिकताले दुई देशबीचको दूरी अझै घट्न सकेको छैन
काठमाडौं – क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने उद्देश्यले इरानले पाकिस्तानमार्फत अमेरिकासमक्ष नयाँ कूटनीतिक प्रस्ताव पेश गरेको छ। रिपोर्टअनुसार, इरानले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालन गर्ने र जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने लक्ष्यसहित दुई–चरणीय योजना अघि सारेको छ, जसलाई लामो समयदेखिको तनाव समाधानतर्फको सम्भावित पहलका रूपमा हेरिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरान वार्तामा इच्छुक भए सिधै सम्पर्क गर्न सक्ने बताएका छन्। तर, इरानले आणविक हतियार राख्न नपाउने अमेरिकी अडान अझै कायमै रहेको छ, जसले वार्ताको वातावरणलाई जटिल बनाइरहेको छ।
इरानको प्रस्ताव अनुसार पहिलो चरणमा समुद्री संकट समाधान गर्दै अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउने विषयलाई प्राथमिकता दिइएको छ। त्यसपछि मात्र आणविक वार्ता अगाडि बढाउने योजना रहेको छ। तर, अमेरिकाले कम्तीमा १० वर्षसम्म युरेनियम संवर्धन रोक्न र आणविक सामग्री विदेश सार्नुपर्ने माग राखेको छ, जसमा इरानी नेतृत्वभित्र पूर्ण सहमति देखिएको छैन।
वार्ताका लागि प्रत्यक्ष भेटघाटभन्दा फोन संवादलाई प्राथमिकता दिने संकेत डोनाल्ड ट्रम्पले दिएका छन्। उता, इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले पाकिस्तान, ओमान लगायत देशसँग कूटनीतिक पहल तीव्र पार्दै रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेटघाट गर्ने तयारी गरेका छन्।
गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलको सैन्य कारबाहीपछि ठूलो युद्ध टरेको भए पनि अहिलेसम्म औपचारिक शान्ति सम्झौता हुन सकेको छैन। यसले विश्व अर्थतन्त्रमा अस्थिरता कायम राखेको छ।
विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल ढुवानी हुने हर्मुज जलमार्गलाई Iran ले कूटनीतिक दबाबको साधनका रूपमा प्रयोग गर्दै आएको छ। इरानले वार्ताअघि नाकाबन्दी हटाउन, क्षतिपूर्ति दिन र भविष्यमा सैन्य हस्तक्षेप नगर्ने ग्यारेन्टी माग गरेको छ।
अर्कोतर्फ, अमेरिका भने इरानको आणविक कार्यक्रम, मिसाइल विकास र क्षेत्रीय प्रभावलाई नियन्त्रणमा राख्न केन्द्रित देखिन्छ। यी फरक प्राथमिकताले दुई देशबीचको दूरी अझै घट्न सकेको छैन।
