काठमाडौँ — पछिल्ला वर्षहरूमा लागूऔषध कारोबारी पक्राउ गर्न प्रहरीले गोली चलाउने घटनामा उल्लेख्य वृद्धि भएको देखिएको छ । नेपाल प्रहरी अन्तर्गतको लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोले पछिल्ला तीन वर्षमा मात्रै १७ स्थानमा गोली चलाएको तथ्य सार्वजनिक भएको छ ।
काठमाडौंको पिंगलास्थान र रूपन्देहीमा एकैदिन दुई फरक घटनामा प्रहरीले सन्दिग्धलाई नियन्त्रणमा लिन गोली चलाएको पछिल्लो उदाहरण हो । ती घटनामा भारतीय नागरिकसहितका व्यक्तिहरू घाइते भएका छन् ।
प्रहरीको दाबी अनुसार अधिकांश घटनामा सन्दिग्धहरूले पहिले आक्रमण गरेपछि आत्मरक्षाका लागि गोली चलाइएको हो । ब्युरो प्रमुख कृष्ण कोइराला ले पिंगलास्थान घटनामा पनि सोही कारण देखाएका छन् ।
तर, पूर्वडीआईजी हेमन्त मल्ल ठकुरी ले यस्ता घटनालाई शंकास्पद रूपमा हेर्दै अध्ययन आवश्यक रहेको बताएका छन् । उनका अनुसार यी घटनाहरू संयोग मात्र हुन् कि नीतिगत रूपमा अघि बढाइएको रणनीति हो भन्ने स्पष्ट हुनुपर्छ ।
राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग का प्रवक्ता टीकाराम पोखरेल ले विगतमा यस्ता घटनामा अनुसन्धान भई कारबाही सिफारिससमेत गरिएको स्मरण गराएका छन् ।
तथ्यांकले भने फरक तस्वीर देखाउँछ । आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा ४१०० लागूऔषध मुद्दा दर्ता भएकामा २०८०/८१ मा ४४२४ र २०८१/८२ मा ५११० पुगेको छ । पक्राउ पर्ने संख्या र बरामद लागूऔषधको मात्रा पनि वर्षेनि बढ्दो छ ।
पूर्वएसएसपी वसन्त कुँवर का अनुसार लागूऔषध नियन्त्रणका लागि गोली चलाउनेभन्दा प्रयोगकर्ता पहिचान, उपचार र पुनःस्थापनामा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ ।
प्रहरी भने सीमाबाट लागूऔषध तस्करी रोक्ने, जनचेतना फैलाउने र अपराध नियन्त्रणका लागि सक्रिय रहेको बताउँछ । प्रहरी प्रवक्ता अविनारायण काफ्ले का अनुसार गम्भीर अपराधहरूमा लागूऔषधको संलग्नता बढेकाले नियन्त्रणलाई प्राथमिकता दिइएको हो ।
यद्यपि, गोली चलाउने रणनीतिले वास्तवमै लागूऔषध कारोबार घटाएको हो कि छैन भन्ने प्रश्न भने अझै अनुत्तरित देखिन्छ ।
