हवानामा । क्युबा पछिल्ला महिनाहरूमा गम्भीर ऊर्जा संकटसँग जुधिरहेको छ, जसका कारण देशका झन्डै १ करोड नागरिक बारम्बार लामो समयसम्मको विद्युत् अवरुद्ध (ब्ल्याकआउट) भोग्न बाध्य भएका छन्। पछिल्लो घटनामा देशव्यापी विद्युत् ग्रिड नै ढलेपछि राजधानी हवानासहित धेरै क्षेत्र अन्धकारमा डुबेका थिए।
ऊर्जा संकटको मुख्य कारण इन्धनको चरम अभाव हो, जसले पुरानो र कमजोर विद्युत् प्रणालीलाई अझ अस्थिर बनाएको छ। क्युबाको विद्युत् उत्पादन मुख्य रूपमा तेलमा आधारित भएकाले बाह्य आपूर्तिमा आएको अवरोधले संकट झनै गहिरिएको हो।
हालको अवस्थालाई पश्चिम एसियामा देखिएको युद्ध र ऊर्जा बजारको अस्थिरतासँग पनि जोडेर विश्लेषण गरिएको छ, जसले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र मूल्यमा दबाब सिर्जना गरेको छ।
यसबीच, रूसी ट्याङ्करमार्फत सीमित मात्रामा इन्धन आपूर्ति भए पनि त्यो देशको आवश्यकताभन्दा निकै कम रहेको छ, जसले केही दिनको मात्र राहत दिएको देखिन्छ।
क्युबा सरकारले संकटका लागि अमेरिकी प्रतिबन्धलाई मुख्य कारण मानेको छ भने, अमेरिकी पक्षले भने शासनको असक्षमता र पुरानो ऊर्जा संरचनालाई जिम्मेवार ठहर गर्दै आएको छ।
ऊर्जा अभावका कारण अस्पताल, पानी आपूर्ति, यातायात र दैनिक जीवन सबै प्रभावित भएका छन्। कतिपय क्षेत्रमा १६ घण्टाभन्दा बढी विद्युत् कटौती हुने गरेको रिपोर्ट पनि सार्वजनिक भएका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, दीर्घकालीन समाधानका लागि क्युबाले वैकल्पिक ऊर्जा (विशेषगरी सौर्य र वायु ऊर्जा) मा ठूलो लगानी नगरेसम्म संकट तत्काल समाधान हुने सम्भावना कमजोर देखिन्छ।
हालको अवस्थाले क्युबाको ऊर्जा निर्भरता, अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र अमेरिकी प्रतिबन्धबीचको जटिल सम्बन्धलाई पुनः सतहमा ल्याएको छ।
