वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले इरानसँगको कूटनीतिक वार्ता असफल भएपछि आफ्नो अडान थप कडा पारेका छन्। जोइन्ट बेस एन्ड्रुजमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले इरान फेरि वार्ताको टेबलमा फर्किए वा नफर्किए आफूलाई कुनै फरक नपर्ने स्पष्ट पारेका हुन्।
ट्रम्पका अनुसार अब अमेरिका कूटनीतिक प्रयासमा मात्र सीमित नहुने संकेत देखिएको छ। उनले इरानमाथि दबाब कायम राख्न सैन्य शक्ति प्रयोग र कडा आर्थिक नाकाबन्दीलाई प्राथमिकतामा राखिने बताएका छन्। “इरान वार्तामा फर्किए पनि ठिक छ, नफर्किए पनि मलाई कुनै परवाह छैन,” ट्रम्पले भने।
उनको यो अभिव्यक्तिले अमेरिका अब कूटनीतिक समाधानभन्दा दबाब र प्रतिबन्धको रणनीतिमा केन्द्रित भएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। इरानसँगको पछिल्लो वार्ता बिना निष्कर्ष टुंगिएपछि दुई देशबीचको तनाव थप चुलिएको छ।
यसैबीच, अमेरिकी पक्षले इरानी बन्दरगाहहरूमा कडा निगरानी र नाकाबन्दी लागू गर्ने तयारी गरेको बताइएको छ। विशेषगरी Strait of Hormuz हुँदै हुने तेल र व्यापारिक जहाज आवागमनमा कडाइ गर्ने योजना अघि सारिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो रणनीति कार्यान्वयन भएमा विश्वको ऊर्जा आपूर्तिमा ठूलो असर पर्न सक्छ। होर्मुज जलमार्ग विश्वको प्रमुख तेल ढुवानी मार्ग भएकाले यहाँ हुने अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धन अभाव र मूल्यवृद्धि निम्त्याउने जोखिम रहने बताइएको छ।
ट्रम्प प्रशासनको यो कदम इरानको अर्थतन्त्रको मुख्य आधार मानिने तेल निर्यातलाई लक्षित गरेर आएको देखिन्छ। यसले पश्चिम एसियामा पहिले नै संवेदनशील रहेको भू–राजनीतिक अवस्था अझ तनावपूर्ण बन्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विशेषज्ञहरूले यसलाई कूटनीतिक असफलतापछि आएको “दबाब रणनीति” को रूपमा व्याख्या गर्दै आगामी दिनमा अमेरिका–इरान सम्बन्ध थप जटिल बन्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
