बेइजिङ । चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङ ले शुक्रबार ताइवानको प्रमुख विपक्षी दल कुओमिन्ताङ (KMT) की नेतृ चेङ लि–वुन सँग बेइजिङस्थित ग्रेट हल अफ द पिपलमा भेटवार्ता गरेका छन्। एक दशकपछि केएमटी नेतृत्वको यो उच्चस्तरीय चीन भ्रमणलाई क्षेत्रीय राजनीतिमा महत्त्वपूर्ण संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
भेटवार्तामा दुवै पक्षले ताइवान स्ट्रेट क्षेत्रमा दीर्घकालीन शान्ति र स्थायित्व कायम राख्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएका छन्। सी जिनपिङले चीन र ताइवानबीचको सम्बन्धलाई भविष्यतर्फ उन्मुख बनाउँदै भावी पुस्ताका लागि उज्ज्वल र शान्तिपूर्ण भविष्य सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताएका छन्।
चीनले सन् २०१६ मा ताइवानमा डेमोक्रेटिक प्रोग्रेसिभ पार्टी सत्तामा आएपछि उच्चस्तरीय संवाद रोक्दै आएको छ। बेइजिङले ताइवानलाई आफ्नो भूभागको अभिन्न हिस्सा मान्दै “एक चीन” नीतिलाई आधार बनाएको छ र आवश्यक परे बल प्रयोगको विकल्प समेत खुला राखेको बताउँदै आएको छ।
भेटमा सी जिनपिङले ताइवान स्वतन्त्रताको विरोध गर्ने साझा राजनीतिक आधारमा चीन र केएमटीबीच संवाद तथा सहकार्य विस्तार गर्न तयार रहेको बताएका छन्। उनले दुवै पक्षका जनता एउटै सभ्यता र पहिचानसँग जोडिएको भन्दै शान्ति नै दीर्घकालीन समाधान भएको उल्लेख गरे।
जवाफमा चेङ लि–वुनले चिनियाँ जनताको पुनर्जागरण दुवै पक्षको साझा आकांक्षा भएको बताउँदै त्यसले क्षेत्रीय मात्र नभई विश्व शान्ति र मानव प्रगतिमा समेत योगदान पुर्याउने धारणा राखेकी छन्।
यस भेटलाई चीनले ताइवान मुद्दामा आफ्नो राजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने प्रयासका रूपमा पनि विश्लेषण गरिएको छ। विशेषगरी सत्तारूढ डेमोक्रेटिक प्रोग्रेसिभ पार्टी (DPP) ले यस भ्रमणको कडा आलोचना गर्दै केएमटी नेतृ चीनप्रति बढी झुकेको आरोप लगाएको छ।
चीनले हालका ताइवानी राष्ट्रपति लाई चिङ–ते सँग औपचारिक संवाद अस्वीकार गर्दै उनलाई पृथकतावादी दृष्टिकोण अपनाएको आरोप लगाएको छ। अर्कोतर्फ, ताइवानमा राजनीतिक रूपमा चीनसँग सम्बन्धको विषयमा गहिरो विभाजन देखिन्छ—एक पक्ष यथास्थिति कायम राख्न चाहन्छ भने अर्को पक्ष स्वतन्त्रताको स्पष्ट घोषणा वा चीनसँग नजिक सम्बन्ध दुवैको विरोधमा छ।
यस घटनाले चीन–ताइवान सम्बन्धको संवेदनशीलता अझै जटिल बनेको संकेत दिएको छ, जहाँ कूटनीति, पहिचान र सुरक्षा विषयहरू निरन्तर रूपमा एकअर्कासँग जोडिँदै आएका छन्।
