वासिङ्टन डीसी । अमेरिका र इरानबीचको दुई हप्ते युद्धविराम कार्यान्वयनमा अनिश्चितता बढेपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बिहीबार फेरि बढेको छ।
पश्चिम एसियाका प्रमुख तेल उत्पादक क्षेत्रहरूबाट आपूर्ति सहज रूपमा अघि बढ्न नसक्ने आशंका र रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण स्ट्रेट अफ होर्मुजमा जारी अवरोधका कारण लगानीकर्ताहरूमा चिन्ता बढेको छ। यसैको प्रभावस्वरूप तेलको मूल्यमा वृद्धि देखिएको हो।
बिहीबार बिहान ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रति ब्यारेल २.६ डलरले बढेर ९७.३५ डलर पुगेको छ भने अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट (WTI) ३.०२ डलरले बढेर ९७.४३ डलर कायम भएको छ। अघिल्लो कारोबार सत्रमा युद्धविरामको खबरसँगै दुवै बेन्चमार्क मूल्य १०० डलरभन्दा तल झरेका थिए।
विश्लेषकहरूका अनुसार WTI मा देखिएको गिरावट अप्रिल २०२० पछिकै ठूलो उतारचढावमध्ये एक हो, किनकि बजारले युद्धविरामपछि स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः खुल्ने अपेक्षा गरेको थियो। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति यही मार्गबाट हुने भएकाले यसको अवरोधले विश्व ऊर्जा बजारमा ठूलो प्रभाव पार्ने गर्छ।
तर पछिल्ला घटनाक्रम—विशेषगरी इजरायलले लेबनानमाथि गरेको आक्रमण—पछि युद्धविरामको भविष्य नै अनिश्चित बनेको छ। यसपछि इरानले पनि अमेरिका–इरान शान्ति वार्ता औचित्यहीन हुन सक्ने संकेत दिएको छ।
यसले गर्दा तेल ढुवानी गर्ने कम्पनीहरू अझै पनि स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट नियमित आवतजावत सुरु गर्न हिचकिचाइरहेका छन्। उनीहरूले सुरक्षा अवस्था स्पष्ट नभएसम्म ढुवानी सुरु गर्न नसक्ने बताएका छन्।
यसैबीच, केही इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले रिभोलुसनरी गार्ड्सको समन्वयमा जहाजका लागि सुरक्षित मार्ग तोकिएको दाबी गरेका छन्। तर अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूका अनुसार समुद्री मार्ग अझै उच्च जोखिममै रहेको छ र बीमा लागत तथा सुरक्षा चुनौतीले आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने देखिन्छ।
यसका अतिरिक्त, क्षेत्रीय तेल संरचनाहरूमा समेत खतरा कायमै रहेको रिपोर्टहरू आएका छन्। साउदी अरब, कुवेत, बहराइन र संयुक्त अरब इमिरेट्सका केही ऊर्जा संरचनामा आक्रमणको आशंका र ड्रोन गतिविधिका रिपोर्टहरूले स्थिति अझ जटिल बनाएको छ।
विशेषज्ञहरूले यदि तनाव चाँडै कम नभए अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य अझ बढ्न सक्ने र ऊर्जा आपूर्ति शृंखला प्रभावित हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
