जनकपुरधाम : महोत्तरीको जलेश्वरस्थित प्रादेशिक अस्पताल जलेश्वर मा विगत तीन वर्षदेखि जनशक्ति अभावका कारण थन्किएका डायलासिस मेसिन अन्ततः सञ्चालनमा आएका छन्। एक साताअघि सुरु गरिएको डायलासिस सेवाले मिर्गौला रोगी र उनीहरूका परिवारलाई ठूलो राहत दिएको छ, यद्यपि अस्पतालमा अन्य अत्यावश्यक सेवा विस्तारको माग अझै तीव्र बन्दै गएको छ।
मधेस प्रदेश सरकारका स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री जङ्गीलाल राय, मन्त्रालयका सचिव डा. प्रमोदकुमार यादव तथा अस्पतालका निमित्त प्रमुख डा. रवि श्रीवास्तव ले संयुक्त रूपमा डायलासिस युनिट उद्घाटन गरेका थिए। अस्पतालमा रहेका ६ मध्ये ५ वटा मेसिन नियमित सञ्चालनमा ल्याइएको छ भने एक मेसिन आकस्मिक अवस्थाका लागि जगेडामा राखिएको छ।
डा. श्रीवास्तवका अनुसार आवश्यक प्राविधिक जनशक्ति अभावकै कारण लामो समयसम्म उपकरण प्रयोगविहीन अवस्थामा थियो। अहिले जनशक्ति व्यवस्थापन भएपछि सेवा सुरु गरिएको र यसले जलेश्वर तथा आसपासका क्षेत्रका बिरामीलाई सहजता दिएको उनले बताए। साथै, अस्पतालमा आगामी दिनमा आइसीयू, एनआइसीयू तथा डिजिटल स्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्ने तयारी भइरहेको जानकारी पनि उनले दिए।
यसअघि जिल्लामा डायलासिस सेवा उपलब्ध नहुँदा बिरामीहरूलाई जनकपुरदेखि काठमाडौँसम्म धाउनुपर्ने बाध्यता थियो। जलेश्वर–२ का विष्णु चौधरीका अनुसार आफ्नी पत्नीलाई हप्तामा दुई पटक डायलासिस गराउन जनकपुर लैजानुपर्दा समय, खर्च र शारीरिक पीडा निकै बढ्ने गरेको थियो। “अब आफ्नै ठाउँमा सेवा सुरु भएपछि ठूलो राहत भएको छ,” उनले भने।
चिकित्सकहरूका अनुसार मिर्गौलाको कार्यक्षमता ९० प्रतिशतसम्म घटेपछि डायलासिस आवश्यक हुन्छ। नेपाल सरकारले यो सेवा निःशुल्क उपलब्ध गराउँदै आएको छ, जसले आर्थिक रूपमा कमजोर बिरामीलाई विशेष राहत दिएको छ। अस्पतालका डायलासिस थेरापिस्ट किसनकुमार रायका अनुसार डायलासिस प्रक्रियाले शरीरमा जम्मा भएको फोहोर पदार्थ र अतिरिक्त तरल हटाएर रगत शुद्ध गर्ने काम गर्छ।
यद्यपि डायलासिस सेवा सुरु हुनु सकारात्मक कदम भए पनि अस्पतालमा अझै आइसीयू, एनआइसीयू लगायतका सेवा सञ्चालन हुन नसक्दा स्थानीयवासी असन्तुष्ट छन्। कोरोना कालमै जडान गरिएको भेन्टिलेटरसहितको आइसीयू जनशक्ति अभावकै कारण हालसम्म सञ्चालनमा आउन सकेको छैन।
जलेश्वर नगरपालिकाका प्रमुख सुरेश साह सोनार ले अब स्थानीय स्तरमै उपचार सेवा उपलब्ध हुन थालेपछि जनतालाई ठूलो राहत पुगेको बताए। तर स्थानीयवासीले अस्पताललाई पूर्ण रूपमा सुविधा सम्पन्न बनाउन तत्काल विशेषज्ञ सेवा विस्तार गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
हाल १५ शय्याको स्थायी र ५० शय्याको अस्थायी दरबन्दीमा सञ्चालन भइरहेको अस्पतालमा जनशक्ति अभावकै कारण सेवा विस्तारमा निरन्तर समस्या देखिएको छ। स्थानीयहरूले अस्पतालको विगतको गौरव सम्झाउँदै अहिलेको अवस्था सुधार गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।
समग्रमा, लामो समयदेखि थन्किएका उपकरण सञ्चालनमा आउनु सकारात्मक उपलब्धि भए पनि जलेश्वर अस्पताललाई पूर्ण रूपमा सक्षम स्वास्थ्य केन्द्र बनाउन आवश्यक जनशक्ति, पूर्वाधार र सेवा विस्तारमा अझै ठोस पहल आवश्यक देखिएको छ
