तेहरान । इरानले ‘इजरायल र अमेरिकासँग मिलेर काम गरेको’ आरोपमा दुई जनालाई फाँसी दिएको छ। इरानी न्यायालयसम्बन्धी वेबसाइट ‘मिजान’का अनुसार मोहम्मद–अमीन बिग्लारी र शाहिन वाहेदपरस्तलाई मृत्युदण्ड दिइएको हो।
उनीहरूलाई जनवरी २०२६ मा भएको विरोध प्रदर्शनमा संलग्न रहेको आरोपमा दोषी ठहर गरिएको थियो। इरानको सर्वोच्च अदालतले फैसला पुनः पुष्टि गरेपछि फाँसी कार्यान्वयन गरिएको जनाइएको छ।
उक्त विरोध प्रदर्शन सुरुमा आर्थिक असन्तुष्टिबाट सुरु भए पनि चाँडै राष्ट्रव्यापी आन्दोलनमा परिणत भएका थिए। जनवरी ८ र ९ मा प्रदर्शन उत्कर्षमा पुगेको थियो।
इरानी अधिकारीहरूले ती प्रदर्शनहरू सुरुमा शान्तिपूर्ण भए पनि पछि ‘विदेशी शक्तिद्वारा उक्साइएको हिंसात्मक विद्रोह’ मा रूपान्तरण भएको दाबी गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार घटनामा हत्या, तोडफोड तथा सुरक्षा चुनौतीहरू समेत देखिएका थिए।
पछिल्ला दिनहरूमा इरानले विरोध प्रदर्शन तथा विपक्षी समूहसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूमाथि कडा कारबाही गर्दै आएको छ। यस क्रममा निषेधित समूह ‘पीपुल्स मुजाहिदिन’ (एमईके) का सदस्यहरूलाई पनि फाँसी दिइएको जनाइएको छ।
यस घटनाक्रमले इरान, इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच बढ्दो तनावलाई झनै गहिरो बनाएको छ। फेब्रुअरी २८ बाट सुरु भएको द्वन्द्वले क्षेत्रीय सुरक्षामा गम्भीर प्रभाव पारेको छ।
इरानी अधिकारीहरूका अनुसार प्रदर्शनका क्रममा तीन हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको छ, जसमा सुरक्षाकर्मी र सर्वसाधारण दुवै रहेका छन्। तर अमेरिकी मानवअधिकार संस्था एचआरएएनएले सात हजारभन्दा बढी मृत्यु भएको दाबी गर्दै वास्तविक संख्या अझ बढी हुन सक्ने जनाएको छ।
मानवअधिकार उल्लङ्घनका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले चासो व्यक्त गरिरहँदा इरानको पछिल्लो कदमले थप बहस र आलोचना निम्त्याएको छ।
