वासिङ्टन डीसी – अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले हालै ह्वाइट हाउसमा इरानसँगको युद्ध र अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारबारे गरेको सम्बोधनपछि तेलको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। उनका बयानपछि ब्रेन्ट क्रुडको मूल्यमा तीव्र उतार–चढाव देखिएको बीबीसीले जनाएको छ। सम्बोधनअघि करिब सय डलर प्रति ब्यारेलमा स्थिर रहेको ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य भाषणपछि चार प्रतिशत बढेर प्रति ब्यारेल १०५.३८ अमेरिकी डलर पुगेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पले होर्मुज स्ट्रेटबारे केही नयाँ घोषणा गर्ने अनुमान गरिए पनि, उनले यसबारे स्पष्ट कुनै अपडेट नदिँदा बजारमा अनिश्चितता बढेको हो। होर्मुज स्ट्रेट विश्वको ऊर्जा व्यापारमा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। यहाँबाट अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा व्यापार हुने तेलको करिब २० प्रतिशत मात्रा बहन्छ। २८ फेब्रुअरीमा युद्ध सुरु भएपछि यो मार्ग लगभग बन्द रहेको छ, जसले विश्व बजारमा तेल आपूर्तिमा अस्थायी बाधा सिर्जना गरेको छ।
इरानले अमेरिकी–इजरायली हवाई हमलाको जवाफस्वरूप होर्मुज स्ट्रेटमार्गबाट आवतजावत गर्ने जहाजमा हमला गर्ने चेतावनी जारी गरेको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री मार्गको सुरक्षा र तेल आपूर्ति दुबैमा जोखिम थपेको छ। ऊर्जा विशेषज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् कि यदि स्ट्रेटको सुरक्षा कायम नहुने हो भने, तेल मूल्यमा दीर्घकालीन अस्थिरता देखा पर्न सक्छ।
त्यस्तै, ट्रम्पले सम्बोधनमा भनेका छन् कि अमेरिका हाल विश्वकै अग्रणी तेल तथा ग्यास उत्पादक देश भएको कारण आपूर्ति संकटको असर कम भोगिरहेको छ। तर, यथार्थमा अमेरिकी उपभोक्ताले पेट्रोलियम उत्पादनको मूल्य वृद्धि अनुभव गरिरहेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य बढेपछि अमेरिकामा ग्यासको मूल्य पनि प्रति ग्यालन ४ डलरभन्दा माथि पुगेको छ, जुन सन् २०२२ यताकै उच्च स्तर हो।
अन्य विश्लेषकहरूले भनेका छन् कि युद्धको प्रभावले पश्चिम एसियामा ऊर्जा पूर्वाधारमा क्षति पुगेको छ। यदि हालको स्थिति जारी रह्यो भने, युद्ध अन्त्य भए पनि तेलको मूल्यमा तत्काल गिरावटको सम्भावना कम छ। यस अवस्थाले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा अस्थिरता कायम राख्ने र लगानीकर्तामा चासो बढाउने देखिएको छ।
वर्तमान परिस्थितिमा अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारले ट्रम्पको बयान र स्ट्रेट अफ होर्मुजको सुरक्षा दुवैलाई संवेदनशील रूपमा प्रतिक्रिया दिएको छ। विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि यदि तनाव जारी रह्यो भने, तेल मूल्यमा उतार–चढाव अझ तीव्र हुन सक्छ, जसले विश्वव्यापी इन्धन मूल्य र अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ।
यसैले, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्यवृद्धि केवल युद्ध र राजनीतिक अस्थिरता मात्र होइन, स्ट्रेट अफ होर्मुजको सुरक्षा र आपूर्ति मार्गको अवरोधसँग पनि घनिष्ट रूपमा सम्बन्धित रहेको देखिन्छ
