काठमाडौँ – काठमाडौंको प्रमुख नाका थानकोट सडक खण्ड मा बुधबार विशेष प्रदूषण जाँचका क्रममा मापदण्डभन्दा बढी धुवाँ उत्सर्जन गर्ने २२ वटा सवारी साधनलाई कारबाही गरिएको छ। यो चेकिङ वातावरण विभाग बबरमहल र काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय को संयुक्त टोलीले सञ्चालन गरेको थियो।
थानकोट सडक खण्डमा परीक्षणका लागि राखिएका ५३ वटा सवारी साधनको प्रदूषण स्तर जाँच्दा झण्डै आधा संख्यामा रहेका सवारी साधनले सरकारले तोकेको वातावरणीय मापदण्ड नाघेको पाइएको छ। प्राविधिक टोलीले मेसिनको सहायताले प्रत्येक सवारी साधनको धुवाँ उत्सर्जन क्षमता मापन गरेको थियो। परीक्षणमा फेल भएका सवारी साधनका चालकहरूलाई ट्राफिक प्रहरीले नियमानुसार जरिवाना तिराएको र आवश्यक कारबाही अघि बढाएको छ।
एसएसपी स्तरका प्रहरी अधिकारीहरूका अनुसार, यस्तो प्रकारको आकस्मिक जाँच नियमित रूपमा सञ्चालन गरिनेछ। यसले सडकमा गुड्ने सवारी साधनहरूलाई पर्यावरणीय मापदण्ड पालना गर्न प्रेरित गर्ने विश्वास गरिएको छ। साथै, शहरमा धुवाँ र प्रदूषण कम गर्न नागरिक र चालकहरूको सचेतना बढाउने उद्देश्य पनि रहेको छ।
पछिल्लो समय काठमाडौं उपत्यकाको वायु प्रदूषणको स्तर स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण बन्दै गएको छ। वायु प्रदूषणका कारण श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या, आँखामा जलन, छालासम्बन्धी समस्या र दीर्घकालीन स्वास्थ्य असरको जोखिम बढ्दै गएको विज्ञहरूले बताएका छन्। यस्ता कारणले वातावरण विभाग र ट्राफिक प्रहरीले संयुक्त रुपमा सडकमा निगरानी बढाएका छन्।
वातावरण विभागले यसअघि नै काठमाडौं उपत्यकामा प्रदूषण नियन्त्रणका लागि विभिन्न कार्यक्रम चलाइरहेको छ। नयाँ नियमअनुसार सवारी साधनहरूको धुवाँ उत्सर्जन मापदण्ड उल्लङ्घन भएमा जरिवाना, सवारी साधनको जब्ती वा अन्य कानुनी कारबाही गरिने व्यवस्था छ। यसले प्रदूषण न्यूनीकरण मात्र नभई सडकमा सवारी साधन व्यवस्थापनमा पनि सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
सवारी चालक र सर्वसाधारणलाई सचेत गराउँदै एसएसपी स्तरका अधिकारीहरूले भनेका छन् कि नियमित जाँच र कडाइले वातावरणीय मापदण्डमा सुधार ल्याउने छ र उपत्यकामा शुद्ध वायुको स्तर कायम गर्न सहयोग पुग्नेछ। साथै, प्रदूषण कम गर्न निजी तथा सार्वजनिक सवारी साधनहरूले नियमित मर्मतसम्भार, धुवाँ नाफाल्ने इन्धनको प्रयोग र गाडीको स्वास्थ्य जाँच गर्न आवश्यक रहेको बताइएको छ।
प्रहरी र वातावरण विभागको संयुक्त टोलीले आगामी दिनमा पनि आकस्मिक जाँच जारी राख्ने योजना बनाएको छ। यस किसिमको निगरानी र कारबाहीले उपत्यकामा वायु प्रदूषण नियन्त्रणमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ।
