इन्डोनेसिया – मोलुका सागर नजिक आज बिहान ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ। स्थानीय समय अनुसार बिहान ६:४८ बजे गएको भूकम्पले इन्डोनेसियासहित छिमेकी देशहरूमा सुनामीको जोखिम बढाएको छ। अमेरिकी भौगर्भिक सर्वेक्षण (USGS) का अनुसार भूकम्पको केन्द्रविन्दु टेर्नेट शहरबाट करिब १२० किलोमिटर टाढा मोलुका सागरमा रहेको थियो।
सुरुमा भूकम्पको तीव्रता ७.८ म्याग्निच्युड मापन गरिएको थियो, तर पछि त्यसलाई परिमार्जन गरेर ७.४ कायम गरिएको छ। भूकम्प लगत्तै अधिकारीहरूले सुनामीको उच्च जोखिम भएको भन्दै तटीय क्षेत्रमा रहेका सर्वसाधारणलाई सचेत गराएका छन्। हवाईस्थित सुनामी चेतावनी केन्द्रले भूकम्पको केन्द्रविन्दुबाट करिब एक हजार किलोमिटर भित्र रहेका इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स र मलेसियाका तटीय क्षेत्रहरूमा समुद्री छालहरूको सम्भावना रहेको जनाएको छ।
स्थानीय खोज तथा उद्धार टोलीका अनुसार भवनको भग्नावशेषले पुरिएर उत्तर सुलावेसीको मिनाहासा क्षेत्रकी ७० वर्षीया एक महिलाको मृत्यु भएको छ। उद्धारकर्मीहरूले सुलावेसी टापुको उत्तरी छेउमा रहेको मनाडो शहरमा नराम्ररी क्षतिग्रस्त भएको भवनको भिडियो सार्वजनिक गरेका छन्। भवनभित्रका फर्निचरहरू बाहिर फ्याँकिएका र कतिपय धातु संरचनाहरू बाङ्गिएका देखिएका छन्।
भूकम्पपछि ५.५ र ५.२ म्याग्निच्युडका दुईवटा पराकम्पहरू पनि गएको रिपोर्ट गरिएको छ। राष्ट्रिय भूगर्भ एजेन्सीले अझै थप पराकम्पहरू आउन सक्ने चेतावनी दिएको छ। एजेन्सीका अनुसार अहिलेसम्म भवनहरूमा क्षति पुगेको र केही मानिसहरू घाइते भएको रिपोर्ट प्राप्त भएको छ।
इन्डोनेसिया ‘रिङ अफ फायर’ भनिने अत्यधिक भूकम्प र ज्वालामुखी जोखिम क्षेत्रमा पर्दछ। नागरिकलाई तटीय क्षेत्र र पहिरो जान सक्ने ठाउँबाट टाढा रहन तथा सुरक्षित निकास मार्ग पछ्याउन सल्लाह दिइएको छ। जापानको मौसम विज्ञान एजेन्सीले समुद्री सतहमा सामान्य परिवर्तन हुन सक्ने चेतावनी दिएको भए पनि सुनामीबाट ठूलो क्षति नहुने अनुमान गरेको छ।
भूकम्पको केन्द्रविन्दु नजिक मनाडो र टेर्नेट शहरहरू रहेका छन्। भूकम्प टेर्नेटबाट करिब १२० किलोमिटर पश्चिम र मनाडोबाट करिब १६० किलोमिटर पूर्वको बीचमा गएको थियो। मनाडो सुलावेसी टापुमा अवस्थित छ भने टेर्नेट मालुकु टापु समूहको सानो टापु हो। मोलुका टापुमा करिब २ लाख ५ हजार मानिस बसोबास गर्छन्। यो टापु प्राचीन किल्लाहरू, ज्वालामुखी दृश्य र फराकिला समुद्री तटका लागि परिचित छ।
इन्डोनेसियामा बारम्बार यस्ता भूकम्प र सुनामीका घटना हुने गरेका छन्। सन् २०२२ मा जाभा टापुको सियानजुरमा ५.६ म्याग्निच्युडको भूकम्पले कम्तीमा ६०२ जनाको मृत्यु गराएको थियो। सन् २०१८ को सुलावेसी भूकम्प र सुनामीमा ४ हजार ३०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो। त्यस्तै, सन् २००४ मा हिन्द महासागरमा आएको शक्तिशाली भूकम्पले इन्डोनेसियाको आचे प्रान्तमा ठूलो मानवीय क्षति पुर्याएको थियो।
अहिलेसम्म उद्धार टोलीहरूले प्रभावित क्षेत्रको प्रारम्भिक मूल्याङ्कन गरिसकेका छन् र थप खोज तथा राहत कार्य तीव्र बनाइरहेका छन्। स्थानीय प्रशासन र अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूले प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने, आपत्कालीन सहायता उपलब्ध गराउने र घरधनी तथा स्थानीय संरचनाहरूको क्षतिको मूल्याङ्कन गर्ने काम अगाडि बढाइरहेका छन्।
