अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आगामी दुईदेखि तीन हप्ताभित्र अमेरिकाले इरानबाट आफ्ना सैनिक फिर्ता गर्ने प्रक्रिया शुरु गर्ने संकेत दिनुभएको छ। तर यसका लागि ट्रम्पले शर्त राखेका छन् कि इरानी शासनले वर्षौँसम्म परमाणु हतियार निर्माण नगर्ने कुरा सुनिश्चित हुनैपर्छ।
ह्वाइट हाउसको ओभल कार्यालयमा ट्रम्पले मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्व विस्तार नगरी अमेरिकाका सैनिकलाई फिर्ता ल्याउने तयारीमा रहेको उल्लेख गर्नुभएको छ। बीबीसीका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्पले अब युद्ध लम्ब्याउने आवश्यक नपरेको र लक्ष्य पूरा भइसकेको दाबी समेत गर्नुभएको छ।
इसीबीच, इरानका रक्षा मन्त्री मसुद पेजेस्कियानले युद्ध अन्त्यका लागि तेहरान तयार रहेको बताएका छन्। अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ तारिखमा इरानमा संयुक्त आक्रमण सुरु गरेपछि, इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनीको मारिनु र त्यसपश्चात मध्यपूर्वमा तनाव तीव्र बनेको थियो।
तर इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले अहिलेसम्म युद्ध अन्त्यका लागि कुनै निश्चित समयसीमा तोकेको छैन। द्वन्द्वले विश्वभर इन्धनको मूल्य बढाइरहेको छ। ट्रम्पले यस सन्दर्भमा उल्लेख गर्नुभएको छ कि अमेरिकी सैनिकको फिर्ती भएपछि तेलको मूल्यमा गिरावट आउन सक्छ।
ट्रम्पले इजरायल र अमेरिकाको आक्रमणले इरानलाई आर्थिक, पूर्वाधार र सैन्य हिसाबले दीर्घकालीन चुनौतीमा राख्ने दाबी पनि गर्नुभएको छ। उहाँका अनुसार, इरानको देश पुनर्निर्माणमा कम्तीमा १५ देखि २० वर्ष लाग्नेछ।
विशेषज्ञहरूले यो अवस्थालाई मध्यपूर्वमा अस्थिरता कम गर्ने सम्भावित संकेतका रूपमा हेरेका छन्। तर, युद्धपश्चातको शान्ति प्रक्रिया र इरानी शासनको प्रतिबद्धता अझै परीक्षणको विषय रहेको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजार, सुरक्षा नीति र अमेरिकी रणनीतिक उद्देश्यमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ।
यो घटनाक्रमले स्पष्ट पार्दछ कि अमेरिका र इजरायलको रणनीतिक चाल, इरानी शर्त र मध्यपूर्वीय भू-राजनीतिक सन्तुलन विश्व अर्थतन्त्र, ऊर्जा आपूर्ति र सुरक्षा परिदृश्यमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने छ।
