न्युयोर्क । इरानसँगको युद्धको असरले विश्वभर इन्धनको मूल्य बढ्दै गएपछि अमेरिकामा पेट्रोलको औसत मूल्य प्रतिग्यालन ४ डलर नाघेको छ, जुन सन् २०२२ पछि पहिलो पटक देखिएको हो। ‘मोटर क्लब’का अनुसार अहिले साधारण पेट्रोलको औसत मूल्य ४.०२ डलर पुगेको छ, जुन युद्ध सुरु हुनु अघि भन्दा एक डलरभन्दा बढी बढेको हो। यसअघि २०२२ मा युक्रेन युद्धपछि यस्तो उच्च मूल्य देखिएको थियो।
विभिन्न राज्यहरूमा मूल्य फरक–फरक देखिन्छ, जसको कारण आपूर्ति, कर दर र स्थानीय अवस्था रहेको विशेषज्ञहरूले बताएका छन्। फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध संयुक्त युद्ध सुरु गरेपछि कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको हो। मध्यपूर्वका प्रमुख तेल उत्पादक देशबाट आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा मूल्यमा दबाब परेको छ।
पेट्रोलको मूल्य वृद्धि उपभोक्ता र व्यवसाय दुवैमा असर पुर्याएको छ। दैनिक खर्च बढेसँगै मानिसहरूले अन्य क्षेत्रमा खर्च घटाउनुपर्ने अवस्था आएको छ। ढुवानी खर्च बढ्दा खाद्यान्न, बिजुली र अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्य पनि बढ्ने सम्भावना छ। हालै गरिएको सर्वेक्षण अनुसार करिब ४५ प्रतिशत अमेरिकी नागरिक पेट्रोल किन्न सक्ने क्षमताबारे गम्भीर रूपमा चिन्तित छन्।
ढुवानी क्षेत्रमा पनि प्रभाव परेको छ। हुलाक सेवाले केही सेवा शुल्कमा अस्थायी रूपमा ८ प्रतिशत अतिरिक्त शुल्क प्रस्ताव गरेको छ भने डिजेलको मूल्य वृद्धिले सामान ढुवानी गर्ने सवारी साधनहरूको भार थपिएको छ।
विश्वव्यापी आपूर्ति संकट गहिरिएको छ, किनभने विश्वको करिब पाँच भागको तेल ओसारपसार हुने महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग अवरुद्ध छ। इरान, अमेरिका र इजरायलबीचका आक्रमणले तेल र ग्यास संरचनामा क्षति पुर्याएका छन्। मूल्य घटाउने प्रयासस्वरूप अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा निकायले सदस्य राष्ट्रहरूको आपतकालीन भण्डारबाट ४० करोड ब्यारेल तेल बजारमा ल्याउने निर्णय गरेको छ। अमेरिकाले भेनेजुएला र रुसबाट पनि केही तेल आपूर्ति सहज बनाउन प्रतिबन्धमा आंशिक छुट दिएको छ।
विश्लेषकहरूले युद्ध लम्बिँदा पेट्रोलको मूल्य अझै बढ्न सक्ने र गर्मी मौसम सुरु भएसँगै माग बढ्ने भएकाले मूल्यमा थप दबाब पर्ने बताएका छन्।
