इरान समर्थित यमनका लडाकू समूह हुथीले शनिबार पहिलोपटक इसराइलमा आक्रमण गरी अमेरिका–इसराइल विरुद्धको युद्धमा सक्रिय सहभागिता जनाएको छ। अमेरिकी पत्रिका द वासिङ्टन पोस्टका अनुसार, हुथी समूहले इसरायली सैन्य अड्डामा ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको भए पनि अहिलेसम्म मानवीय क्षति भएको छैन। यस घटनाले मध्यपूर्वमा जारी युद्धलाई थप जटिल र जोखिमपूर्ण बनाएको छ। यमनबाट आएको यो आक्रमणले अमेरिकाको युद्ध रणनीति र इरानको ‘एक्सिस अफ रेसिस्टेन्स’ मोडेललाई पुनः प्रकाशमा ल्याएको छ, जसमा इरानले लेबननमा हिजबुल्लाह, यमनमा हुथी र प्यालेस्टाइनमा हमासलाई परिचालित गर्दै इसराइललाई घेर्ने रणनीति अपनाएको छ।
इरान–इसराइल–अमेरिका युद्धको सुरूवात गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिकी र इजरायली हवाई आक्रमणपछि भएको थियो, जसमा इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनी लगायत शीर्ष नेता मारिने उद्देश्य रहेको बताइएको थियो। त्यसपछि इरानले विभिन्न सहायक समूहहरू मार्फत इजराइल र अमेरिकी लक्ष्यमा प्रतिकारको रणनीति अपनाएको थियो। लेबननमा हिजबुल्लाहले मिसाइल तथा ड्रोन मार्फत इसराइलमा आक्रमण गरिसकेको छ भने यमनमा हुथीले रेड सीमा पानीजहाज र अमेरिकी सेनालाई लक्षित गरी गत मार्चमा आक्रमण गरिसकेको थियो। त्यसको परिणामस्वरूप अमेरिकाले हप्तौं लामो सैन्य कारबाही सञ्चालन गरेको थियो र पछि ओमानको मध्यस्थतामा युद्धविराम भएको थियो।
हुथीको यस पटकको आक्रमणले युद्धको परिधि व्यापक भएको छ। उनीहरूले पहिलोपटक इसराइलमा आक्रमण गरेको पुष्टि गर्दै सैन्य अड्डामा ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको जानकारी दिएको छ। यद्यपि, इसरायली सेनाले यस मिसाइल निस्तेज पारिएको र अहिलेसम्म कुनै मानवीय क्षति नभएको जनाएको छ। यस घटनाले यमन–इरान–इसराइल–अमेरिका जडित संघर्षलाई नयाँ मोडमा पुऱ्याएको छ।
अमेरिकाले यमनका हुथीलाई आतंकवादी संगठनको सूचीमा राखिसकेको छ। गत मार्चमा अमेरिकाले यमनमा हुथीविरुद्ध सैन्य कारबाही चलाएको थियो, जसमा रेड सीमा पानीजहाज र अमेरिकी सेनालाई लक्षित गरेको आक्रमणपछि हुथीलाई कमजोर बनाउने प्रयास गरिएको थियो। त्यसपछिको मध्यस्थतामा युद्धविराम भए पनि हालको आक्रमणले क्षेत्रीय तनाव पुनः वृद्धि गरेको छ। विशेषज्ञहरूले भनेका छन् कि यमनबाट हुथीको सक्रिय सहभागिताले मध्यपूर्वमा युद्धको दायरा अझ विस्तार हुने सम्भावना छ, जसले नजिकैका मुलुकहरूमा समेत असुरक्षा र मानवीय संकट निम्त्याउन सक्छ।
यस घटनाले अमेरिका र इजराइलका लागि सुरक्षा चुनौती थपेको छ भने इरानले आफ्ना रणनीतिक हितहरू सुरक्षित राख्ने क्रममा हुथीको सक्रिय भूमिका अझ सशक्त बनाएको छ। युद्धविरामको पूर्वसन्ध्यामा पनि यस्तो आक्रमणले मध्यपूर्वमा दीर्घकालीन अस्थिरता र राजनीतिक संकटको संकेत दिएको छ।
