इरानले स्ट्रेट अफ होरमुजमा आफ्नो नियन्त्रणलाई औपचारिक बनाउँदै ‘टोल बूथ’ प्रणाली लागु गरेको छ, जसले यसलाई विश्वको प्रमुख तेल ढुवानी मार्गको संरक्षक बनाउने सम्भावना देखिन्छ। नयाँ प्रणाली अन्तर्गत जहाजले इरानी जलसिमामा प्रवेश गर्दा माल, मालिक, गन्तव्य र चालक दलको पूर्ण विवरण बुझाउनुपर्छ। स्वीकृत जहाजलाई विशेष कोड दिइन्छ र इरानी तट नजिकै सुरक्षित पारगमन गरिन्छ। केही जहाजले शुल्क तिरेका छन्, जुन चीनको मुद्रा युआनमा तिर्ने गरिएको छ।
मार्चदेखि स्ट्रेटमा यातायात अत्यधिक घटेको छ, जसले विश्वव्यापी तेलको मूल्य बढाएको छ र एशियाली देशमा आपूर्ति संकट निम्त्याएको छ। मार्च १ देखि हालसम्म करिब १५० जहाज मात्र पार गरेका छन्, जुन सामान्य अवस्थामा एक दिनको यातायातको बराबर हो। अधिकांश जहाज पूर्वी दिशातर्फ गएका छन्। सुरक्षा कारणले केही जहाजले आफ्नो रेडियो पहिचान प्रणाली बन्द गरेर पारगमन गर्छन् र ओमानको खाडीमा पुनः देखिन्छन्। कम्तीमा १८ जहाज आक्रमणमा परेका छन् र सात जना चालक दलको मृत्यु भएको छ। केही जहाज कूटनीतिक दबाबपछि मात्रै पार भएका छन्।
इरानी संसदले स्ट्रेट अफ होरमुजमा शुल्क र नियन्त्रणलाई कानूनी रूप दिन योजना गरिरहेको छ। यसले इरानी सम्प्रभुताको औपचारिक सङ्केत दिने र राजस्व स्रोतको रूपमा पनि काम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री सङ्गठनले जहाजमाथि भएका आक्रमणको निन्दा गरेको छ र पारगमन स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय आवश्यक रहेको औँल्याएको छ।
युनाइटेड अरब एमिरेट्सका एक तेल अधिकारीले यसलाई ‘आर्थिक आतङ्कवाद’को रूपमा वर्णन गरेका छन्, किनभने यसले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति र उपभोक्तामा प्रत्यक्ष असर पुर्याएको छ। यदि स्ट्रेट अफ होरमुजमा नियन्त्रणको लागि यो औपचारिक प्रणाली स्थायी बनाइयो भने, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र तेल आपूर्तिमा दीर्घकालीन प्रभाव पर्ने सम्भावना छ।
