काठमाडौं – नेपाल बीमा प्राधिकरणले इन्स्योरेन्स, रिइन्स्योरेन्स तथा रिइन्स्योरेन्स ब्रोकर्स कम्पनी गरी ८ वटा संस्थालाई नियामक कारबाही गरेको छ। बीमक, पुनर्बीमक र रिइन्स्योरेन्स दलालहरूले बीमा ऐन, २०७९ र प्राधिकरणबाट जारी निर्देशनहरूको पालना नगरेका कारण यी कम्पनीहरू कारबाहीको दायरामा आएका हुन्।
कारबाहीमा परेका कम्पनीहरूमा एशियन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी, हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्स, दि ओरिएन्टल इन्स्योरेन्स, हिमालयन रिइन्स्योरेन्स, नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी लिमिटेड, एलियन्ट रिइन्स्योरेन्स ब्रोकर्स कम्पनी, नेको इन्स्योरेन्स र नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी रहेका छन्। प्राधिकरणले जनाएको छ कि यी सबै कम्पनीहरूले बीमा ऐन र प्राधिकरणका निर्देशन पालना नगरेको फेला परेको हो।
विशेषगरी, एलियन्ट रिइन्स्योरेन्स ब्रोकर्स कम्पनी लाई बीमा ऐन, २०७९ को दफा १३४ को उपदफा (१) खण्ड (ङ) अनुसार तीन महिनाका लागि निलम्बन गरिएको छ। यस निर्णयमा कम्पनीले २९ असार २०८० मा जारी निर्देशन पालना नगरेको ठहर गरिएको हो। प्राधिकरणका अधिकारीहरूले यस कारबाहीले बीमा क्षेत्रमा नियम पालनामा कडाइ बढाउने र कम्पनीहरूलाई अनुशासित बनाउने उद्देश्य राखेको बताएका छन्।
प्राधिकरणका अनुसार, विगतमा केही कम्पनीहरूले आफ्नो कारोवारमा पारदर्शिता कायम नगरेका, ग्राहकको हित र बीमा प्रावधानको पालना नगरेका तथा निर्देशनको अवहेलना गर्ने प्रवृत्ति देखाएका थिए। यसले बीमा बजारमा विश्वासमा असर पु¥याउने भएकाले नियामकको रूपमा कडाइको जरुरत देखिएको थियो।
नेपाल बीमा प्राधिकरणले कारबाहीका क्रममा अन्य कम्पनीहरूलाई पनि आवश्यक सचेतनामूलक निर्देशन दिएको छ। साथै, आगामी दिनमा नियम उल्लंघन गर्ने संस्थाहरूविरुद्ध कडा कदम चालिने चेतावनी समेत प्राधिकरणले जारी गरेको छ। बीमा क्षेत्रमा पारदर्शिता, वित्तीय स्थायित्व र ग्राहकको अधिकार सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यका साथ आगामी योजना बनाउने क्रममा प्राधिकरणले नियमित अनुगमन, मूल्याङ्कन र निर्देशन पालनामा जोड दिने बताइएको छ।
प्राधिकरणका वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार, “यो कदम बीमा क्षेत्रलाई व्यवस्थित बनाउने र कम्पनीहरूले कानुन र प्राधिकरणका निर्देशन पालना गर्ने सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले उठाइएको हो। हामी ग्राहकको हितलाई सबैभन्दा प्राथमिकता दिनेछौं र बीमा बजारमा विश्वास कायम गर्न यी कडा निर्णय अपरिहार्य छन्।”
यसैबीच, बीमा कम्पनीहरूले आफ्नो कारोबारमा सुधार ल्याउन आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने चेतावनी दिइएको छ। प्राधिकरणले निलम्बन अवधि भित्र कम्पनीले निर्देशन पालना गरी सुधार गरेमा आवश्यक सहुलियत उपलब्ध गराउने बताएको छ। तर, निर्देशन अवज्ञा दोहोरिएमा थप कडा कारबाही हुने स्पष्ट पारिएको छ।
यस कारबाहीपछि नेपाल बीमा बजारमा नियम पालनामा सुधार आउने र कम्पनीहरूले ग्राहकलाई पारदर्शी सेवा प्रवाह गर्न प्रेरित हुने विश्लेषकहरूको भनाइ छ। बीमा क्षेत्रलाई व्यवस्थित बनाउन प्राधिकरणले समय-समयमा अनुगमन र मूल्याङ्कन जारी राख्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यसरी प्राधिकरणको कारबाहीले बीमा बजारमा अनुशासन कायम गर्ने, नियमको पालना सुनिश्चित गर्ने र ग्राहकको हितको रक्षा गर्ने महत्वपूर्ण कदम भएको देखिन्छ। आगामी दिनमा पनि बीमा क्षेत्रलाई व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउने उद्देश्यका साथ नियामकको निगरानी जारी रहनेछ।
