पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्व अन्त्यका लागि अमेरिकासँग वार्ता भएको भन्ने समाचारलाई इरानले अस्वीकार गरेपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको भाउ पुनः बढ्न थालेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले छिट्टै सहमति हुने दाबी गरे पनि इरानले त्यसलाई खण्डन गरेपछि ऊर्जा आपूर्तिमा अनिश्चितता बढेको हो।
मंगलबार बिहानको कारोबारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको भाउ १ दशमलव १ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल १०१ डलर पुगेको छ भने अमेरिकाको वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट कच्चा तेल पनि १ दशमलव ८ प्रतिशतले बढेर ८९ दशमलव ७१ डलर पुगेको छ। यसअघि सम्भावित कूटनीतिक प्रगतिका संकेतका कारण भाउ घटेको थियो, तर पुनः तनाव बढेसँगै बजारमा दबाब देखिएको छ।
यसअघि ट्रम्पले इरानका ऊर्जा संरचनामाथि हुने भनिएको आक्रमण पाँच दिनका लागि स्थगित गरिएको र इरानी पक्षसँग सकारात्मक संवाद भएको बताएका थिए। त्यसपछि सोमबार कच्चा तेलको भाउ करिब १० प्रतिशतले घटेको थियो। तर, इरानको Islamic Revolutionary Guard Corps ले अमेरिकी दाबीलाई “मनोवैज्ञानिक अपरेसन” भन्दै खारेज गर्दै अमेरिकी लक्ष्यहरूमा नयाँ आक्रमण सुरु भएको जनाएको छ। त्यससँगै बजारमा पुनः अस्थिरता बढेको छ।
विशेषगरी Strait of Hormuz बाट हुने विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास आपूर्ति अझै अवरुद्धजस्तै रहेकाले लगानीकर्ताहरू चिन्तित बनेका छन्। यो जलमार्ग लामो समय बन्द भएमा विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा गम्भीर असर पर्ने अनुमान गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्था Macquarie Group ले उक्त जलमार्ग अप्रिल अन्त्यसम्म सञ्चालनमा नआए कच्चा तेलको भाउ प्रति ब्यारेल १५० डलरसम्म पुग्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।
यसैबीच इरानका इस्फाहान र खोररामशहर क्षेत्रमा रहेका ग्यास पूर्वाधारहरूमा भएका आक्रमणले ऊर्जा संकटलाई थप जटिल बनाएको छ। आपूर्ति प्रणाली प्रभावित हुँदा भाउ स्थिर राख्न कठिन भइरहेको छ।
अमेरिकाले अभाव कम गर्न समुद्रमा रहेका रूसी र इरानी तेलमाथिको अस्थायी प्रतिबन्ध केही खुकुलो बनाएको भए पनि त्यसले तत्काल राहत दिन सकेको छैन।
यता International Energy Agency ले आवश्यक परे रणनीतिक सञ्चित तेल बजारमा पठाउने विकल्पबारे एसिया र युरोपका देशहरूसँग परामर्श गरिरहेको जनाएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार हालको भू–राजनीतिक तनाव कायम रहेसम्म तेल बजारमा अस्थिरता जारी रहनेछ।
