काठमाडौँ – सामाजिक अभियन्ता नेल्शन घतानीलगायतले १७ वर्षीया इनिशा विकको न्यायको माग गर्दै राजधानीको माइतीघरमा हस्ताक्षर संकलन अभियान सञ्चालन गरेका छन्। सोमबार आयोजना गरिएको उक्त कार्यक्रममा घतानीसहित तीन जना अभियन्ताहरूले सार्वजनिक रूपमा ब्यानर प्रदर्शन गर्दै न्यायका लागि नागरिकहरूको समर्थन जुटाएका हुन्।
अभियानका क्रममा ‘महिला तथा दलितमाथि हुने बलात्कार र हत्या अन्त्य गर’, ‘पीडितलाई न्याय दे’, ‘बलात्कारीलाई कडा सजायको कानुन बनाउ’ लगायतका सन्देश लेखिएको ब्यानर राखी सर्वसाधारणबाट हस्ताक्षर संकलन गरिएको थियो। कार्यक्रममा सहभागीहरूले इनिशा विकको घटनालाई प्रतिनिधि घटनाका रूपमा प्रस्तुत गर्दै देशभर भइरहेका महिला र दलितमाथिका हिंसात्मक घटनाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएका थिए।
अभियन्ता नेल्शन घतानीले यस्ता घटनामा दोषीलाई कानुनी कठघरामा ल्याउन ढिलाइ हुनु, अनुसन्धानमा कमजोरी देखिनु र पीडित पक्षले न्याय नपाउनुजस्ता समस्याले समाजमा दण्डहीनता बढाएको बताएका छन्। उनले नागरिक तहबाट दबाब सिर्जना गरेर भए पनि पीडितलाई न्याय दिलाउनुपर्ने आवश्यकता रहेको उल्लेख गरे।
उनीहरूले इनिशा विकको घटनामा संलग्न दोषीहरूलाई छिटोभन्दा छिटो पक्राउ गरी निष्पक्ष अनुसन्धानमार्फत कडा कारबाही गर्न माग गरेका छन्। साथै, यस्ता जघन्य अपराधको पुनरावृत्ति रोक्न कानुनलाई थप कडा बनाउनुका साथै त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा राज्य गम्भीर हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
कार्यक्रममा सहभागी अन्य अभियन्ताहरूले महिला र दलित समुदायमाथि हुने हिंसा केवल व्यक्तिगत अपराध नभई संरचनात्मक समस्या भएको उल्लेख गर्दै राज्यले दीर्घकालीन नीति, सचेतना र सुरक्षा संयन्त्रमार्फत समाधान खोज्नुपर्ने बताए। उनीहरूका अनुसार, पीडितलाई न्याय दिलाउने मात्र होइन, यस्ता घटना हुन नदिन पूर्वतयारी र रोकथामका उपायहरू पनि समान रूपमा आवश्यक छन्।
अभियानका क्रममा विभिन्न क्षेत्रका नागरिक, विद्यार्थी तथा अधिकारकर्मीहरूले हस्ताक्षर गर्दै ऐक्यबद्धता जनाएका थिए। सहभागीहरूले न्यायको पक्षमा उभिनु सबै नागरिकको दायित्व भएको भन्दै यस्ता अभियानले राज्यलाई जिम्मेवार बनाउने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
अभियन्ताहरूले हस्ताक्षर संकलन अभियानलाई थप विस्तार गर्ने योजना समेत बनाएका छन्। उनीहरूले संकलित हस्ताक्षर सम्बन्धित निकायमा बुझाएर घटनाको छानबिन तीव्र बनाउन र दोषीलाई कडा कारबाही सुनिश्चित गर्न दबाब दिने बताएका छन्।
यसैबीच, मानवअधिकारकर्मीहरूले पनि इनिशा विकको घटनालाई गम्भीर रूपमा लिन आग्रह गर्दै निष्पक्ष अनुसन्धान, छिटो न्याय र पीडित परिवारलाई उचित सहयोग उपलब्ध गराउन सरकारसँग माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार, यस्ता घटनामा ढिलासुस्ती वा कमजोर अनुसन्धानले समाजमा नकारात्मक सन्देश जाने भएकाले जिम्मेवार निकायले संवेदनशीलता अपनाउन जरुरी छ।
माइतीघरमा आयोजित यस हस्ताक्षर अभियानले पुनः एकपटक महिला तथा दलितमाथि हुने हिंसाविरुद्ध आवाज उठाउने आवश्यकता औंल्याएको छ। अभियन्ताहरूले राज्य, समाज र नागरिक सबैको संयुक्त प्रयासबाट मात्र यस्ता घटनाको अन्त्य सम्भव हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
