जनकपुर । कुर्था–जनकपुर–जयनगर रेल सेवा प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको समयमा पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको थियो, तर अहिले सामान्य रूपमा सञ्चालनमा आएको छ। यससँगै जनकपुर र नेपाल–भारत सीमावर्ती क्षेत्रका सर्वसाधारणहरू लाभान्वित भएका छन्।
रेल विभागले २०१९ मा भारतको सरकारी कम्पनी कोंकन रेल्वे कर्पोरेसनसँग ८४ करोड ६५ लाख रुपैयाँमा रेल किन्यो। पाँच डिब्बासहितको एउटा रेलमा १२–१३ सय यात्रु यात्रा गर्न सक्छन्। यसमा डिजेल–इलेक्ट्रिक मल्टिपल युनिट (DPIC १९०१ र १९०२) प्रयोग गरिएको छ, जुन डिजेल र विद्युत दुवैबाट सञ्चालन गर्न सकिन्छ र १६०० हर्स पावरको छ।
हाल कुर्था–जनकपुर–जयनगर मात्र सञ्चालनमा छ, तर नेपाल रेल्वे राष्ट्रिय गौरवको आयोजना अन्तर्गत पूर्व–पश्चिम विद्युतीय रेल मार्ग निर्माणको काम सर्लाही खण्डमा ९० प्रतिशत सम्पन्न भइसकेको छ। लालबन्दी कार्यालयका अनुसार सर्लाही खण्डको केही स्थानमा ट्रयाक निर्माण बाँकी छ।
निर्वाचनको समयमा हरेक पार्टीले पूर्व–पश्चिम विद्युतीय रेल मार्ग सञ्चालनको योजना आफ्नो घोषणापत्रमा राखे पनि, अहिलेसम्म पूर्णरूपमा सञ्चालन हुन सकेको छैन। यसपालि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले पनि यस योजना आफ्नो वाचा पत्रमा समावेश गरेको छ।
रास्वपाको योजना अनुसार, नेपालको यातायात प्रणालीमा दीर्घकालीन परिवर्तन ल्याउन विस्तृत अध्ययनको आधारमा रेल मार्ग विस्तारको ५० वर्षे गुरुयोजना बनाइनेछ। यसले काठमाडौँ, पोखरा, दाङ, सुर्खेत र तराईका प्रमुख सहरहरूमा शाखा मार्ग पुर्याउनेछ र भारत र चीनको रेलमार्गसँग जोड्ने लक्ष्य राखिएको छ।
तर, सर्लाही खण्डको केही क्षेत्रका काममा अवरोध छ। सागरनाथ वन परियोजना र मूर्तिया वन कार्यालयले रूख कटान नगर्दा काम रोकिएको छ। त्यस्तै, हरिवन नगरपालिका–५ घुर्कौली क्षेत्रका केही किसानले मुआब्जा लिन नमानेका कारण काम अगाडि बढ्न सकेको छैन। किसानहरूले जग्गाको मूल्यांकन बढाउन माग गर्दै काम रोकिरहँदा उक्त क्षेत्रमा प्रगति शून्य छ।
