मध्यपूर्वमा सैन्य गतिविधि बढ्दै गएसँगै संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानले जेनेभामा आफ्नो आणविक कार्यक्रमसम्बन्धी दोस्रो चरणको वार्ता सुरु गर्ने सहमति जनाएका छन्। कूटनीतिक संवाद पुनः अगाडि बढ्नु तनावपूर्ण सम्बन्धबीच महत्वपूर्ण सङ्केत मानिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई आणविक कार्यक्रम सीमित गर्न दबाब दिँदै आवश्यक परे बल प्रयोग गर्न सक्ने चेतावनी दिइसकेका छन्, जबकि इरानले यस्तो कदम चालिए प्रतिकार गर्ने अडान लिएको छ। पहिलो चरणको अप्रत्यक्ष वार्ता फेब्रुअरी ६ मा ओमानमा भएको थियो। दोस्रो चरण जेनेभामा हुने भए पनि यसको स्वरूपबारे विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।
वार्ताका लागि ट्रम्पका दूत स्टिभ विटकफ र जारेड कुसनर जेनेभा यात्रा गरिरहेका छन्। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले भने, “अमेरिका कठिनाइ हुँदाहुँदै पनि शान्तिपूर्ण समाधान खोजिरहेको छ। राष्ट्रपति सधैं वार्ताबाटै समाधान खोज्ने प्राथमिकता दिनुहुन्छ।”
इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आणविक निगरानी निकायसँग भेट गर्दै निष्पक्ष र न्यायसङ्गत सम्झौता खोज्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। ओमानका विदेशमन्त्री बद्र अल–बुसाइदीले क्षेत्रीय शान्ति र संयमको आवश्यकता औँल्याए।
वार्तासँगै सैन्य गतिविधि पनि तीव्र छ। इरानी क्रान्तिकारी गार्डले होर्मुज जलडमरू, पर्सियन खाडी र ओमान खाडीमा नौसैनिक अभ्यास सुरु गरेको छ, जबकि अमेरिका पनि आफ्नो युद्धपोतहरू सहितको सैन्य उपस्थिति बढाएको छ। अमेरिकी सेनाले हालै इरानी ड्रोन खसाएको दाबी गरेको छ।
वार्ताको अर्को विषय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धहरू रहने देखिएको छ। ट्रम्प प्रशासनले इरानको आणविक कार्यक्रम सीमित गर्न चाहँदै आएको छ भने इरानले आफ्ना कार्यक्रम शान्तिपूर्ण दावी गर्दै प्रतिबन्ध कम गर्नुपर्ने अडान राखेको छ। युद्धपूर्व इरानले ६० प्रतिशत शुद्ध युरेनियम संवर्धन गरिरहेको थियो, जुन हतियारस्तरभन्दा केही तलको अवस्था हो।
जेनेभाको दोस्रो चरणको वार्ताले भविष्यमा मध्यपूर्वको सुरक्षा र कूटनीतिक सम्बन्धको दिशा निर्धारण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
